Traditie · baden
De Marokkaanse hammam: stoom, zwarte zeep en de kessa
De hammam is het openbare stoombad van Marokko. Buurthammams horen al lang bij het wekelijkse leven: een plek om je echt schoon te wassen, in de winter op te warmen en bij te praten.
Gepubliceerd op

Hoe het werkt
Een hammam is een reeks ruimtes die steeds warmer worden, met stoom, kranen met warm en koud water en emmers. Er is geen bad: je wast je door met een kom water over jezelf te gieten. Mannen en vrouwen baden apart, in aparte afdelingen of op andere tijden.
Zwarte zeep, kessa en ghassoul
Het ritueel begint meestal met een tijd in de warme ruimtes om de huid te verzachten; daarna wordt savon beldi over het lichaam gesmeerd, een zachte zwarte zeep van olijfolie en olijven.
Dan volgt de kessa, een ruwe scrubhandschoen. Stevig gebruikt, door jezelf of door een badmedewerker, haalt hij verrassend veel dode huid weg. Sommigen eindigen met ghassoul, een minerale klei uit de Atlas, als masker of voor het haar.
Naar een openbare hammam
Neem een handdoek, slippers, schone kleren, zeep en een kessa mee, of koop ze bij de ingang; veel hammams bieden voor een klein bedrag ook een scrub door een medewerker. De meeste mensen houden ondergoed of zwemkleding aan. Hammams in hotels en spa’s bieden een rustigere, meer private versie van hetzelfde ritueel.
Van kessa tot een open terugreis
Het ontwerp Rub It Out brengt een kessa-handschoen, een koperen kom en een uitgegumd retourticket samen. Het verbindt een Marokkaans badritueel met de wens om de terugreis open te laten: schoon geschrobd en geen haast om naar huis te gaan.


